تبلیغات
مرکزمهندسی پزشکی شیراز - پیپت ،ابزاری كوچك اما حیاتی
آشنایی با ما
با سلام ( خوش آمدید )

این سایت در جهت معرفی علوم نوین بین رشته ای از جمله مهندسی پزشکی ، مهندسی هسته ای و پرتو پزشکی ، مهندسی برق و الکترونیک و رباتیک و کاربردهای آن در جهت کمک به مهندسان ، پزشکان ، دانشجویان عزیز و سایر علاقمندان در سرتاسر کشور عزیزمان به ویژه همه دانشجویان دانشگاه شیراز و دانشگاه علوم پزشکی شیراز در سال 1391 شروع به فعالیت کرد. همچنین این وبسایت با همکاری مرکز رشد تجهیزات پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز در جهت ارتقا سطح علمی و دست یابی راحت دوستان به مقالات علمی مهندسی پزشکی و همچنین مکانی برای تبادل نظرات و پیشنهادات دانشجویان در سراسر کشور فعالیت میکند. بدیهی است که مطالب و نظرات ارزشمند شما عزیزان ما را در این امر یاری خواهد کرد.

تدریس خصوصی کلیه دروس مهندسی برق و مهندسی پزشکی و انجام پروژه های پژوهشی و دانشجویی

shirazbme@sums.ac.ir
shiraz.bme@gmail.com

باتشکر مدیریت سایت (کارشناس ارشد مهندسی پزشکی-بیوالکتریک دانشگاه شیراز)
موضوعات
برگه ها
جستجو در وبلاگ
تاریخ: پنجشنبه 8 فروردین 1392 01:58 ب.ظ

صحت و دقت

قبل از بحث در مورد كالیبراسیون، باید به این نكته توجه كرد كه دانستن صحت و دقت از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. دقت یك اندازه‌گیری، تعداد انتخاب‌های قابل تشخیص را بیان می‌كند كه از بین آن‌ها یك نتیجه معین انتخاب می‌شود. بــرای مـثــال یــك دسـتـگــاه انــدازه‌گـیــری كـه عـدد 434/2 ولت را نشان می دهد، دقیق‌تر از دستگاهی است كه عدد v 43/2 را نشان می دهد. صحت یك كمیت اندازه‌گیری شده منفرد، اختلاف بین مقدار واقعی و مقدار اندازه‌گیری شده، تقسیم بر مقدار واقعی است. این نسبت معمولا به صورت درصد بـیـان مـی‌شـود. چـون مـقـدار واقـعـی بـه ندرت در دسترس است، مقدار واقعی پذیرفته شده یا مقدار مرجع باید مطابق با انستیتوی ملی استانداردها و تكنولوژی باشد....







ارزیابی دقت و صحت

  اولـیــن مـعـیــار مـقــایـســه بــرای كـنـتــرل كـیـفـیــت سمپلرها، میزان ادعا شده توسط سازندگان سمپلر بــــرای(Inaccuracy (Bias  و CV% )  Imprecision ) است. چرا كه به دنبال ارتقای فناوری ابزار آزمایشگاهی و بهبود كیفیت عملكرد ابزار، مقادیر عدم صحت و عدم دقت ادعائی سازندگان میكرو پیپت‌ها نیز بسیار كاهش یافته است. حداكثر میزان قابل قبول عدم دقت  2CV%=  % و حداكثر میزان قابل قبول عدم صحت 3Bias%  = % پیشنهاد می‌شود.
در بـرخـی از انـواع سمپلرها كه حجم ثابتی را برداشت می‌كنند (سمپلرهایFixed Volume ) در صـورت وجـود Biasغـیـرقـابـل قـبـول، مـی‌توان با اسـتفاده از اطلاعات مندرج در راهنمای سمپلر،  حجم  برداشتی را تصحیح كرد.

حفظ صحت و دقت
برای حفظ صحت و دقت، پیپت باید در فواصل دوره‌ای كالیبره شود. این دوره به عوامل متعددی بستگی دارد. از جمله می‌توان به موارد زیر اشاره كرد:
 مهارت و آموزش اپراتورها و مراقبت‌های لازم در زمـانـی كـه پـیـپـت مـورد استفاده قرار می‌گیرد.    نوع مایع مكش شده توسط پیپت نیز مهم است. بخارات ناشی از محلول‌های اسیدی و سایر مواد با خـاصـیـت خـورنـدگـی، مـمـكن است در تماس با پیستون، اتصالات و حلقه پلاستیكی قرار گرفته و صــدمــاتــی را ایـجــاد كـنـنـد. بـنـابـرایـن بـایـد بـخـش نگه‌دارنده، پیستون و حلقه به خوبی با آب مقطر شسته شوند.  
 صحت و دقت بالا از موارد ضروری در هر پیپت است. مخصوصا در كاربردهایی كه نیاز به دقت فـوق‌الـعـاده‌ای دارنـد، كـالـیـبـراسـیـون دستگاه باید بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.    
 فـاصـلـه زمـانـی مـشـخـصـی بـرای كـالـیبراسیون وجود ندارد اما هر شركتی موظف است تا روال كـالـیـبـراسـیون و نكات مربوط به دستگاه خود را شرح دهد.  
 تحت شرایط نرمال، بهتر است كه پیپت ها هر شــش مــاه یــك بــار كــالـیـبــره شــونــد تــا عـمـلـكــرد رضـــایـــت‌بــخــشـــی را بــه ارمـغــان آورنــد. بــرخــی كـاربـردهـای ضـروری به كالیبراسیون ماهانه نیاز دارنـد. حتی در بعضی آزمایشگاه‌های تخصصی بررسی روزانه پیپت نیز صورت می‌گیرد.

حجم اسمیبـزرگ‌تـریـن حـجـم قـابـل انـتـخـاب برای كاربر است كه توسط سازنده تعیین می‌شود. برای حفظ صـحـت و دقـت، پـیـپـت بـایـد در فواصل دوره‌ای كالیبره شود.

عوامل موثر بر عملكرد میكروپیپت
1-اپـراتـور بـایـد بـرای اسـتـفـاده درسـت از پیپت آموزش دیده باشد و گاهی چند عملكرد آن را با استانداردهای تعیین شده مقایسه كند تا از صحت كار خود مطمئن شود.
2-بـیـشـتـر كـاربـران بـایـد آگـاه بـاشـنـد كـه درجه حرارت و رطوبت نسبی می‌تواند عملكرد پیپت را تحت تاثیر قرار دهد.
3-در پیپت‌های اولیه، انتقال گرما از دست‌های اپـراتـور سـبـب تـغـیـیرات كوچكی در حجم پیپت می‌شود. گرما از طریق ابزار مورد استفاده، جذب و بـه درون آن منتقـل مـی‌شـود. پیپـت‌هـای جدیدتر فضاهای هوایی دارند در نتیجه كمتر رسانای دما هـسـتـنــد. اسـتـفـاده از آن‌هـا بهتـریـن تكنیـك بـرای افزایش دقت است.
4- یكی از علل شایع بی‌دقتی و اشتباه، خستگی اپـراتـور اسـت. حـتـی بهترین اپراتورهای آموزش دیده نیز ممكن است در كار خود با كاهش صحت و دقت مواجه شوند.
5- طراحی بسیاری از پیپت‌ها به گونه‌ای است كـه نـیـروی مـورد نـیـاز وارد شـده تـوسـط انـگشت شـسـت كاربر را كاهش می‌دهند و علاوه بر این جهت كاربردهای طولانی مدت وزن كمتری نیز دارند كه خستگی دست و در نتیجه میزان خطا را كاهش می‌دهد.
6- در هر دستگاه یا ابزار مكانیكی، مولفه‌های متعددی از جمله اصطكاك، سائیدگی، شكستگی و از دسـت دادن مـقـاومـت، در حركت تاثیرگذار هستند. در پیپت كه هدف، ایجاد یك خلاء دقیق با اسـتـفـاده از پـیـسـتـون، انـتـقـالات مـكانیكی و سایر اتـصـالات لاسـتـیـكـی یـا پـلـیمری است نیز تمامی موارد فوق می‌توانند عملكرد ابزار ما را تحت تاثیر قرار دهند. علاوه بر این اثرات خورندگی مایع یا مـحـلــول مــورد اسـتـفـاده نـیـز مـی‌تـوانـد بـه اجـزای خـارجـی صـدمـه وارد كنـد یا سبب مشكلاتی در تنظیم حجم مورد نیاز كاربر شود.

نوك پیپت
نگه دارنده نوك‌ها را با دستمال تمیز كنید. نوك پیپت را به طور صحیح در نگه دارنده قرار دهید به گونه‌ای كه ثابت بماند. نوك را 3 مرتبه در همان محلولی كه در آزمایش استفاده شده، بشویید. این عمل توسط نگه داشتن نوك پیپت در مایع، كشیدن و سپس رها كردن پیستون صورت می‌گیرد. جهت به دست آوردن نتایج دقیق‌تر، از شست و شو و اسـتفـاده مجـدد از آن‌هـا خـودداری كنیـد. اگـر در سطح خارجی نوك، قطراتی از مایع وجود دارد، آن را با دستمال بدون پرز پاك كنید و در صورتی كه مایع درون آن خشك شده یا قابل تمیزكردن نیست، از یك نوك جدید استفاده كنید.



كالیبراسیون
اطمینان از كالیبراسیون صحیح میكرو پیپت‌ها كه ازطریق بررسی دقت و صحت عملكرد میكرو پـیـپــت در بــرداشــت حـجـم مـورد انـتـظـار حـاصـل مــی‌شــود، نـقــش مـهـمــی در بـرنـامـه‌هـای تضمیـن كیفیت ایفا می‌كند. اگرچه این ارزیابی به دو روش توزین و رنگ سنجی قابل انجام است، ولی تحت شـرایـط مـوجـود و بـه علـت عدم دسترسی اغلب آزمایشگاه‌ها به الزامات استفاده از روش توزین، مانند ترازوهایی با رزولوشن مناسب برای كنترل سمپلر و كالیبراسیون منظم ترازو، استفاده از روش رنــگ‌سـنجـی، تـوصیـه مـی‌شـود. رنـگ سنجـی بـه عنوان روشی مقرون به صرفه شناخته می‌شود كه اكثر آزمایشگاه‌های معتبر آن را به كار می‌برند.
در این روش با استفاده از یك محلول رنگی با جذب پایدار، مثل رنگ سبز خوراكی در طول موج 630-620 نانومتر یا پارانیتروفنل در طول موج های 401 یا 405 نانومتر، صحت عملكرد سمپلر  و نیز قابلیت تكرار آن كنترل می‌شود. از آنجا كه اغلب فـتـومـتـرهـا بـهـتـرین عملكرد خود را در  محدوده جـذبـی 4/0 نـشـان مـی‌دهـنـد مـحـلـول‌هـای ذخـیره رنـگـی با غلظتی تهیه می‌شوند كه پس از مرحله رقیق شدن دارای جذبی در حدود 4/0 باشند.

كالیبراسیون پیپت در خانهبـسـیـاری از مـوسـسـات، پـیـپـت‌هـا را خـودشان كـالـیـبـره مـی‌كـنـنـد. ایـن امـر مـسـتـلـزم تـجهیزاتی با صـحـت بـالا اسـت و بـایـد در شـرایط كنترل شده صـورت گـیـرد. بـرای ایـن هـدف، نـرم افـزارهـایـی طـــراحـــی شـــده‌انـــد كـــه بـــه‌طـــور ایـــده‌آل شــامــل گــزیـنــه‌‌هــای انـتـخــابــی در رابطـه بـا مـانیتـورینـگ، مـحـتـوای پـیـپـت و آمـوزش اپراتور هستند. بیشتر تولید‌كننده‌ها ابزارهایی را برای كالیبراسیون ارائه مـی‌دهـنـد. بـنـابـرایـن مـمـكـن است پیپت به كمك قطعات یدكی، توسط نماینده شركت یا فردی با تجربه تعمیر شود. دفترچه‌های راهنما نیز كمك شـایـانـی بـه كـاربر می‌كنند. با این حال پیپت‌های الـكـتـرونـیـكی به‌دلیل پیچیدگی خود، جهت رفع برخی اشكالات احتمالی نیاز به نماینده شركت سازنده دارند

نرم افزار كالیبراسیون
ایـن نـرم افـزار، عـضـو مـهمی در هر آزمایشگاه كـالـیـبـراسـیـون اسـت. بـسـیـاری از آزمایشگاه‌ها با خرید این نرم افزار و نوشتن برنامه‌های مورد نیاز در اكسل، كالیبراسیون پیپت را به عهده می‌گیرند. خرید نرم افزار مناسب امری پیچیده بوده و استفاده از آن نـیـازمـنـد گـذرانـدن دوره آمـوزشـی مـربـوطه است. قبل از خرید، سیستم عامل كامپیوتر خود را بررسی كنید تا از اجرای نرم افزار بر روی آن مطمئن شوید. علاوه بر این از فروشنده، ضمانت نامه نیز بخواهید

نكات مورد توجه در استفاده
 پیپت و بشر را تمیز و خشك كنید. این عمل هر گونه مایع به جا مانده از آزمایش قبل را برداشته و در نتیجـه یكـی از عـوامـل خطا در اندازه گیری حذف می‌شود.
آب مقطر را در ارلن بریزید و اجازه دهید 15 دقیقه بدون حركت و ثابت باقی بماند. بعد از این زمان، درجه حرارت آب را اندازه گیری كنید.
جرم بشر را تعیین كنید.
با استفاده از پركننده پیپت، آب فلاسك را به درون پیت بكشید. سپس آن را در بشر بریزید.
بـشـر را مجـددا وزن كنیـد و اختـلاف آن را بـا اندازه‌گیری قبلی مقایسه كنید. این عمل را 3 مرتبه تكرار كنید تا از دقت عملكرد پیپت مطمئن شوید. پس از این 3 بار، دیگر نیازی به تمیز كردن بشر نیست.
صفحه مدرج روی پیپت را در بالاترین حجم ممكن تنظیم و حجم انتخابی را وزن و ثبت كنید. این عمل را 5 مرتبه تكرار كنید.
مورد فوق را مجددا تكرار كنید با این تفاوت كه این بار شاخص مدرج را روی كمترین حجم ممكن قرار دهید.
آزمایش را در فضایی تمیز و منظم انجام دهید. آزمایشگاه به هم ریخته كار را دشوار می‌كند.
در میكروپیپت‌های متغیر (قابل تنظیم برای حجم‌های مختلف)، برای كاهش حجم و تنظیم حجم مورد نظر، دكمه كنترل به آرامی تا رسیدن به حجم انتخابی، چرخانده شود. برای افزایش حجم بهتر است دكمه كنترل را تا كمی بیش از حجم مورد نـظـر پـیـچاند و بعد در خلاف جهت با كم كردن حجم به مقدار مورد نظر رسید
بــــرای ضـــدعــفـــونـــی كـــردن، مــحــلـــول 60% ایــزوپــروپــانــل تــوصـیــه مـی‌شـود. بـرخـی از انـواع پیپت‌ها نیز قابل اتوكلاو هستند.


منابع
www.pipettecalibration.net
www.ehow.com
www.mums.ac.ir
[4 ]جان وبستر، مترجمین: نجاریان سیامك ، جعفری مقدم پوریا، قاسمی كیانی نازیلا ،"تجهیزات پزشكی طراحی و كاربرد"، تهران:جهاد دانشگاهی (دانشگاه صنعتی امیركبیر)،
تازه ترین مطالب
لینکدونی
ابزارک ها
  • کل بازدید:
  • بازدید امروز :
  • یازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل مطالب :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :


-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*- *---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*

.

*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---* *---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---* *---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---* *---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---* *---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---* PRchecker.info -----------

  • به کدام مطالب حوزه مهندسی و پزشکی بیشتر علاقمندید؟