آشنایی با ما
با سلام ( خوش آمدید )

این سایت در جهت معرفی علوم نوین بین رشته ای از جمله مهندسی پزشکی ، مهندسی هسته ای و پرتو پزشکی ، مهندسی برق و الکترونیک و رباتیک و کاربردهای آن در جهت کمک به مهندسان ، پزشکان ، دانشجویان عزیز و سایر علاقمندان در سرتاسر کشور عزیزمان به ویژه همه دانشجویان دانشگاه شیراز و دانشگاه علوم پزشکی شیراز در سال 1391 شروع به فعالیت کرد. همچنین این وبسایت با همکاری مرکز رشد تجهیزات پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز در جهت ارتقا سطح علمی و دست یابی راحت دوستان به مقالات علمی مهندسی پزشکی و همچنین مکانی برای تبادل نظرات و پیشنهادات دانشجویان در سراسر کشور فعالیت میکند. بدیهی است که مطالب و نظرات ارزشمند شما عزیزان ما را در این امر یاری خواهد کرد.

تدریس خصوصی کلیه دروس مهندسی برق و مهندسی پزشکی و انجام پروژه های پژوهشی و دانشجویی

shirazbme@sums.ac.ir
shiraz.bme@gmail.com

باتشکر مدیریت سایت (کارشناس ارشد مهندسی پزشکی-بیوالکتریک دانشگاه شیراز)
موضوعات
برگه ها
جستجو در وبلاگ
تاریخ: جمعه 23 مهر 1395 05:32 ب.ظ
در این مطلب به بررسی تخصصی دستگاه سونوگرافی می پردازیم تا همه افرادی بتوانند در مورد این دستگاه اطلاعات مفیدی را کسب کنند.

سونوگرافی مهندسی پزشکی شیراز

کلمه سونوگرافی از لفظ لاتین sound به معنی صوت و نیز graphic به معنی شکل و ترسیم گرفته شده و ultrasound از ultra به معنی ماوراء و نیز sound به معنی صوت یا صدا گرفته شده است.

دیدکلی در مورد سونوگرافی

سونوگرافی چیست؟
دستگاه سونوگرافی چه کارهایی می‌تواند انجام دهد؟
آیا با انجام سونوگرافی خطری انسان را تهدید می‌کند؟
چرا باید برای انجام سونوگرافی مایعات نوشید؟
چرا در سونوگرافی تصویر استخوانهای بدن دیده نمی‌شود؟

سونوگرافی شیراز

تاریخچه سونوگرافی

در سال ۱۸۷۶ میلادی ، فرانسیس گالتون برای اولین بار پی بوجود امواج فراصوت برد. در زمان جنگ جهانی اول کشور انگلستان برای کمک به جلوگیری از غرق شدن غم ‌انگیز کشتی‌هایش توسط زیردریاییهای کشور آلمان در اقیانوس آتلانتیک شمالی دستگاه کشف کننده زیردریایی‌ها به کمک امواج صوتی به نام Sonar ابداع کرد. این دستگاه امواج فراصوت تولید می‌کرد که در پیدا کردن مسیر کشتیها استفاده می‌شد. این تکنیک در زمان جنگ جهانی دوم تکمیل گردید و بعدها بطور گسترده‌ای در صنعت این کشور برای آشکار سازی شکافها در فلزات و سایر موارد مورد استفاده قرار می‌گرفت. از کاربرد بخصوصی که انعکاس صوت در جنگ و صنعت داشت Sonar به علم پزشکی وارد شد و تبدیل به یک وسیله تشخیصی بزرگ در علم پزشکی گردید.

سیر تحولی در رشد سونوگرافی

نخستین دستگاه تولید کننده امواج فراصوت در پزشکی ، در سال ۱۹۳۷ میلادی توسط دوسیک اختراع شد و روی مغز انسان امتحان شد. اگر چه اولتراسوند در ابتدا فقط برای مشخص کردن خط وسط مغز بود، اکنون بصورت یک روش تشخیصی و درمانی مهم در آمده و پیشرفت روز به روز انواع نسلهای دستگاههای تولید اولتراسوند ، تحولات عظیمی در تشخیص و درمان در علم پزشکی بوجود آورده است.

تعریف امواج اولتراسوند (فراصوت)

امواج فراصوت به شکلی از انرژی از امواج مکانیکی گفته می‌شود که فرکانس آنها بالاتر از حد شنوایی انسان باشد. گوش انسان قادر است امواج بین ۲۰ هرتز تا ۲۰۰۰۰ هرتز را بشنود. هر موج (شنوایی یا فراصوت) یک آشفتگی مکانیکی در یک محیط گاز ، مایع و یا جامد است که به بیرون از چشمه صوتی و با سرعتی یکنواخت و معین حرکت می‌کند. در حرکت یا گسیل موج مکانیکی ، ماده منتقل نمی‌شود. اگر ارتعاش ذرات در جهت عمود بر انتشار صوت باشد، موج عرضی است که بیشتر در جامدات رخ می‌دهد و در صورتی که ارتعاش در راستای انتشار امواج باشد، موج طولی است. انتشار در بافتهای بدن به صورت امواج طولی است. از این رو در پزشکی با اینگونه امواج سر و کار داریم.

روشهای تولید امواج فراصوت

روش پیزو الکتریسیته
تاثیر متقابل فشار مکانیکی و نیروی الکتریکی را در یک محیط اثر پیزو الکتریسیته می‌گویند. بطور مثال بلورهایی وجود دارند که در اثر فشار مکانیکی ، نیروی الکتریکی تولید می‌کنند و برعکس ایجاد اختلاف پتانسیل در دو سوی همین بلور و در همین راستا باعث فشردگی و انبساط آنها می‌شود که ادامه دادن به این فشردگی و انبساط باعث نوسان و تولید امواج می‌شود. مواد (بلورهای) دارای این ویژگی را مواد پیزو الکتریک می‌گویند. اثر پیزو الکتریسیته فقط در بلورهایی که دارای تقارن مرکزی نیستند، وجود دارد. بلور کوارتز از این دسته مواد است و اولین ماده‌ای بود که برای ایجاد امواج فراصوت از آن استفاده می‌شد که اکنون هم استفاده می‌شود.اگر چه مواد متبلور طبیعی که دارای خاصیت پیزو الکتریسیته باشند، فراوان هستند. ولی در کاربرد امواج فراصوت در پزشکی از کریستالهایی استفاده می‌شود که سرامیکی بوده و بطور مصنوعی تهیه می‌شوند. از نمونه این نوع کریستالها ، مخلوطی از زیرکونیت و تیتانیت سرب (Lead zirconat & Lead titanat) است که به شدت دارای خاصیت پیزوالکتریسیته می‌باشند. به این مواد که واسطه‌ای برای تبدیل انرژی الکتریکی به انرژی مکانیکی و بالعکس هستند، مبدل یا تراسدیوسر (transuscer) می‌گویند. یک ترانسدیوسر اولتراسونیک بکار می‌رود که علامت الکتریکی را به انرژی فراصوت تبدیل کند که به داخل بافت بدن نفوذ و انرژی فراصوت انعکاس یافته را به علامت الکتریکی تبدیل کند.

روش مگنتو استریکسیون
این خاصیت در مواد فرومغناطیس (مواد دارای دو قطبی‌های مغناطیسی کوچک بطور خود به خود با دو قطبی‌های مجاور خود همخط شوند) تحت تاثیر میدان مغناطیسی بوجود می‌آید. مواد مزبور در این میدانها تغییر طول می‌دهند و بسته به فرکانس (شمارش زنشهای کامل موج در یک ثانیه) جریان متناوب به نوسان در می‌آیند و می‌توانند امواج فراصوت تولید کنند. این مواد در پزشکی کاربرد ندارند و شدت امواج تولید شده به این روش کم است و بیشتر کاربرد آزمایشگاهی دارد.

مهندسی پزشکی شیراز سونوگرافی

تاریخ: شنبه 3 اسفند 1392 11:23 ق.ظ

مفاهیم پایه
سـونـوگـرافـی (sonography) از دوكلمـه sound بـه معنی صدا یا صوت و Graphic به معنی تصویر و ترسیم تشكیل شده است.


فیزیولوژی
سونوگرافی یكی از روش‌های تشخیص بیماری در پزشكی است. به این روش اكوگرافی، پژواك ‌نگاری و صوت ‌نگاری هم گفته می شود. این روش بر مبنـای امـواج مـاورا صـوتـی بـوده و بـرای بـررسـی بـافت های زیرجلدی مانند عضلات ، مفاصل ، تاندون ها و اندام های داخلی بدن و ضایعات آن ها استفاده مـی شـود. همچنیـن سـونوگرافی كاربردهای درمانی نیز دارد. امروزه یكی از ابزارهای مهم در تشخیص وضعیت جنین در دوران حاملگی استفاده از دستگاه سونوگرافی است .

چگونه كار می كند؟
در سونوگرافی، تصاویر با استفاده از امواج فراصوت (امواج صوتی با بسامد بالا و غیر قابل شنیدن) ایجاد می‌شوند. در این روش، وسیله‌ای به نام مبدل را بر روی پوست حركت می‌دهند (در برخی موارد آن را به داخل منافذ بدن و راست روده وارد می‌كنند) و با آن امواج فرا صوت را به داخل بدن ارسال می‌كنند. هر كجا كه بافت‌های با تراكم مختلف به هم می‌رسند یا هر جا كه بافت كنار مایع قرار دارد‌، امواجی منعكس می‌شوند.
مبدل ، این امواج را دریافت و آن‌ها را به رایانه منتقل می‌كند تا تصاویری بر روی نمایش‌گر ایجاد شود. این تصاویر مرتب در حال تغییر هستند و از این رو می‌توان حركت را هم مشاهده كرد. پزشكان اغلب از سونوگرافی برای مشاهده جنیـن در رحـم یـا دیـواره‌هـا و دریچـه‌هـای قلـب یـا شنـاسایی ناهنجاری‌هایی همچون مشكلات كبد و كیسه صفرا و كیست و سنگ ادراری استفاده می‌كنند.


سو نوگرافی داپلر رنگی
یكی دیگر از انواع سونوگرافی، سو نو گرافی داپلر رنگی است . این روش كه جهت و سرعت جریان خون را نشان می‌دهد، برای شناسایی مشكلاتی همچون تنگی سرخرگ‌ها یا لخته‌های سیاهرگی به كار می‌رود.

اجزاء سو نوگرافی
‌دستگاه سو نوگرافی شامل اجزاء زیر است:
1- پروب 
2- مانیتور، تصاویر منعكس شده از امواج صوتی را می توان در آن مشاهده كرد.

مزایا، معایب و محدودیت‌ها
سـونـوگرافی، روشی غیرتهاجمی و اغلب بدون درد است (چون در آن از سوزن یا تزریقی استفاده نمی‌شود.) به طور گسترده، در دسترس و همچنین به راحـتــی قــابــل اسـتـفــاده اسـت و نـسـبـت بـه سـایـر روش‌هـای تـصـویـربـرداری، كم‌هزینه‌تر است. از طرف دیگر، اشعه‌ای در آن استفاده نمی‌شود و در ‌ضمن تصاویری ارائه می‌دهد كه نسبت به تصاویر حاصل از x-ray، كیفیت بالاتری دارد. از سویی، مشكلات سلامت ایجاد نمی‌كند و اگر لازم باشد، می‌تواند بارها تكرار شود.

انواع دستگاه
پیشـرفـت‌هـای انجـام گـرفتـه در تكنـولـوژی اولتـراسـوند، شامل اولتراسوند سه‌بعدی (كه اطلاعات امواج صوتی را در قالب تصاویر سه بعدی درمی‌آورد)، چهاربعدی كه نوعی از سه بعدی است و همزمان، حركت را در زمان اصلی به نمـایـش مـی‌گـذارد و سـونـوگـرافـی داپلـر كـه مـی‌تـوانـد بخشـی از یـك بـررسی اولتراسوندی باشد. یك روش مخصوص اولتراسوند جریان خون را در طول رگ‌های بدن، شامل شریان و وریدهای اصلی در شكم، اندام‌ها و گردن، ارزیابی می‌كند
تاریخ: چهارشنبه 13 شهریور 1392 12:58 ب.ظ

مقدمه 

درسونوگرافی از امواج صوتی با فرکانس 3-5مگاهرتز استفاده می شود.

این امواج که جزء امواج فراصوت اند توسط کریستال پیزوالکتریک درترانسدیوسر(مبدل)ایجاد می شوند.امواج فراصوت در بافتهای مختلف نفوذ کرده و توسط دو پدیده جذب و انعکاس تضعیف می شود.برخلا فتصاویری که توسط عبور اشعه از بافتهای مختلف بدن ساخته می شود،

تصاویر سونوگرافی توسط امواج فراصوتی انعکاس یافته از ساختارهایمختلف بدن ساخته می شــود.مقدار صوتی که توسط یک بافت انعکاس می یابد به مقادیر مختلف اجزای سازنده ی آن بافت (کلاژن،چربی،بافت فیبروالاستیک و...)بستگی دارد.

تاریخچه

استفاده از مواد کنتراست زا یا حاجب در رادیولوژی سابقه ای طولانی  دارد،اما کاربرد آن ها درسونوگرافی،مبحثی نسبتا جدید است،بطوریکه اخیرامواد حاجبی گسترش یافته اند که اختلاف امواج فراصوتی انعکاس یافته توسط ساختارهای مختلف بدن را درسونوگرافی افزایش می دهند.

نخستین تلاش در این زمینه در سال1968،باتزریق سرم نمکی در آئورت صعودی وحفرات قلب در حین اکوکاردیوگرافی به عمل آمد.

مکانیسم عملکرد موادحباب های ریز حاصل از تکان و لرزش درمحلول نرمال سالین،سطوحی شدیدا بازتاب دهنده ایجاد می کردکه در زمینه ی فاقد اکوی لومن آئورت وحفرات قلب به خوبی قابل مشاهده بود.

دراغلب محلولهای قابل تزریق دیگرهم،پس ازورود به رگ یا قلب بر اثر سرعت و حرکات شدید، چنین حباب هایی ایجاد می شد،اما اندازه متغیرونیـز ناپایداری این حباب ها،مانع از کاربرد وسیع و موثر آنها گردید،زیرا با رسیدن آنهابه سیستم گردش خون ریوی و مویرگی همگی از بین می رفتنددرنتیجه خونی که به قلب چپ وسیستم گردش خون عمومی می رسید،فاقد چنین ذراتی بود.

حل این دو مشکل ،باتولید حباب های گاز محصور در کپسول باجداری پایدار (ازجنس آلبومین،میکروسفــرگالاکتوز،ژلاتیـــن، سورفاکتانت و...)به اندازه ای کمتر از 7میکرون(برای امکان عبور از قطر کم مویرگهایریوی)ممکن بود.میکرو حبابها ممکن است تا 25دسی بل شدت انعکاسی صوت را افزایش دهند.

نخستین مجوز استفاده از چنین موادی در آمریکا ،در سال1994صادرشد که البته ماده ی مورد استفاده،یعنیآلبونکس به علت اثر ضعیف آن در در سیستم گردش خون  عمومی اخیرا از بازار خارج شده است ونسل دومی ازاین مواداز جمله اپتیزون برای اکوکاردیوگرافی عرضه شده اند.برخلاف اکثر مواد حاجب در رادیو گرافی،سی تی و...که به سرعت به خارج از عروق وفضای خارج از سلولی منتشر

 می شوند،اکثر میکروحبابها در سونو تنها به فضای داخل عروقمحدود شده اند.خون، باافزایش خواص بازتابی جریانسیگنالهای لازم برای ایجاد رنگ یا طیفداپلر را تقویت میکنند و در نتیجه امکان مشاهده ی جریان خون درعروقی چون شریان کلیوی،عروق داخل جمجمه و مویرگهایاعضایی(جهت بررسی میزان پرفوزیون بافتها)که اغلب به سختی.قابل مشاهده اند،براحتی بررسی میشوند، بجزاین  بعضی مواد حاجب عروقی،امکان مشاهده ی جریان خون درتصویر سیاه وسفیدونیز برخی ویژگیهای بافتهای اطراف را نیز فراهم میکنندکه البته تجهیزاتی از جمله سیستم تصویربرداری براساس هارمونی نیز در بهبود کیفیت تصویر موثر است

 

Albunex:

اولین ماده ی تصویب شده در آمریکا یعنی آلبونکس،آلبومین انسانی5 درصدبود که به روش تاثیر امواج صوتی،دارای حبابهای هوا شده ودر آن حبابهای ریز هوا توسط پوشش آلبومین احاطه و تثبیت شده اند.میکروحبابهایآلبونکس نسبت به تغییرات فشار خیلی حساسند ونیمه عمر آنها خیلی کوتاه است(min1> )بطوریکه اکثر حبابهایشضمن عبور از گردش خون ریوی ازبین می رفت.مواردکاربرد آلبونکس: در اکوکاردیوگرافینحوه ی استفاده:ازطریق تزریق داخل وریدی


تاریخ: یکشنبه 19 آذر 1391 06:04 ب.ظ

دستگاه اولتراسوند


تحقیقات انجام شده در مورد تاثیرات اولتراسوند بر روی بافت زنده نشان دهنده اثرات مثبت و منفی آن است. این تاثیرات وابسته به شدت و مدت زمان اعمال اولتراسوند هستند. 

سایت مهندسی پزشکی شیراز


به عنوان مثال در محیطی با شدت اولتراسوند 5/0 تا 75/0 وات بر سانتیمترمربع و فركانس پالس %20، كلسیم داخل سلولی افزایش یافته و همین امر منجر به بهبود سریع تر بافت می شود. از دیگر تاثیرات مثبت اولتراسوند، افزایش قابلیت كشش بافت نرم، كاهش سطح درد و بهبود سریع تر جراحت تاندوم هستند. گرچه تمام اثرات اولتراسوند مفید نیست. به عنوان مثال اولتراسوند با انرژی یك وات بر سانتیمتر مربع و فركانس یك مگا هرتز باعث افزایش دما در ماهیچه gastrocnemius انسان به اندازه 2/0 درجه سانتیگراد در هر دقیقه می شود كه می تواند خطراتی مانند آسیب به استخوان، جلوگیری از رشد استخوان و آسیب به  مغز استخوان را به همراه داشته باشد. از آنجا كه تاثیرات مفید و مضر اولتراسوند كاملا وابسته به شدت و مدت زمان اعمال آن است.كالیبره بودن آن و برابری میزان خروجی با مقدار تنظیمی بسیار مهم است. دوز بسیار پایین اولتراسوند کارائی كلنیكی ندارد و و دوز بالای آن می تواند خطرناك و مضر باشد. به منظور اطمینان از كالیبره بودن دستگاه های اولتراسوند، چند استاندارد عملكردی برای آن ها در نظر گرفته شده است. 
در سال 2002 مطالعه ای به منظور بررسی كالیبراسیون توان و زمان دستگاه های اولتراسوند توسط  پائول آرتو (Paul A Artho) و همكارانش انجام شده است . تمام دستگاه ها با استفاده از یک شکل موج پیوسته و فرکانس یک مگاهرتز در 4 تنظیم شدت مختلف (5/0، 1، 5/1 و 2 وات بر سانتیمتر مربع) مورد آزمایش قرار گرفتند و نتایج با استاندارد امریكائی %20± برای صحت توان خروجی و %10± برای صحت زمان سنج مقایسه شده اند. در بررسی انجام گرفته 83 دستگاه اولتراسوند مورد استفاده در 10 كشور در طی مدت 3 ماه مورد بررسی قرار گرفتند. اندازه گیری توان توسط یك وات متر دیجیتال اولتراسوند Bio-Tek (مدل UW-2) با رزولوشن 1/0 وات و صحت %10 انجام شده و یك كرنومتر دیجیتال برای تست صحت تایمرها مور استفاده قرار گرفته است. 
  از بین 83 دستگاه مورد بررسی 25 تای آن ها (%30)تایمر مکانیکی و 58 تا (%70) تایمر دیجیتال داشتد. نتایج بررسی ها نشان دادند که تمام تایمرهای دیجیتال در محدوده مجاز استاندارد بودند. اما هفت تایمر مکانیکی (%28) خارج از محدوده استاندارد بودند. از کل دستگاه ها، 32 دستگاه (%39) حداقل در یکی از تنظیمات، خارج از محدوده مجاز استاندارد بودند. 
از آنجا که طبق بررسی انجام شده، بیش از یك سوم دستگاه های مورد بررسی از نظر توان خروجی و تقریبا یك چهارم دستگاه های با تایمر مكانیكی از نظر زمان خارج از محدوده مجاز استاندارد بودند ، نیاز است که بهبودی در کالیبراسیون این دستگاه ها انجام گیرد.

شکل 2) آزمون میرایی

 

 

 

 

شکل 3) چیدمان مربوط به اندازه گیری توان خروجی دسگاه اولتراسوند توسط وات متر دیجیتال اولتراسوند Bio-Tek

 

 

 

منبع: نشریه مهندسی پزشکی شماره ۸۸

تاریخ: شنبه 15 مهر 1391 10:57 ق.ظ

ریشه لغوی:

كلمه سونوگرافی از لفظ لاتین sound به معنی صوت و نیز graphic به معنی شكل و ترسیم گرفته شده و Ultrasound از ultra به معنی ماورا و نیز sound به معنی صوت یا صدا گرفته شده است.


سایت مهندسی پزشکی شیراز


تاریخچه
در سال 1876 میلادی ، فرانسیس گالتون برای اولین بار پی به وجود امواج فراصوت برد. در زمان جنگ جهانی اول كشور انگلستان برای كمك به جلوگیری از غرق شدن غم ‌انگیز كشتی‌هایش توسط زیردریایی های كشور آلمان در اقیانوس آتلانتیك شمالی، دستگاه كشف كننده زیردریایی‌ها به كمك امواج صوتی به نام Sonar ابداع كرد. این دستگاه امواج فراصوت تولید می‌كرد كه در پیدا كردن مسیر كشتی ها استفاده می‌شد. این تكنیك در زمان جنگ جهانی دوم تكمیل گردید و بعدها بطور گسترده‌ای در صنعت این كشور برای آشكار سازی شكافها در فلزات و سایر موارد مورد استفاده قرار می‌گرفت. از كاربرد به خصوصی كه انعكاس صوت در جنگ و صنعت داشت، Sonar به علم پزشكی وارد شد و تبدیل به یك وسیله تشخیصی بزرگ در علم پزشكی گردید.

سایت مهندسی پزشکی شیراز


 سایت مهندسی پزشکی شیراز


سیر تحولی در رشد
نخستین دستگاه تولید كننده امواج فراصوت در پزشكی ، در سال 1937 میلادی توسط دوسیك اختراع شد و روی مغز انسان امتحان شد. اگرچه اولتراسوند در ابتدا فقط برای مشخص كردن خط وسط مغز بود، اكنون بصورت یك روش تشخیصی و درمانی مهم درآمده و پیشرفت روز به روز انواع نسل های دستگاه های تولید اولتراسوند، تحولات عظیمی در تشخیص و درمان در علم پزشكی بوجود آورده است.
تعریف امواج اولتراسوند (فراصوت)
امواج فراصوت به شكلی از انرژی از امواج مكانیكی گفته می‌شود كه فركانس آنها بالاتر از حد شنوایی انسان باشد. گوش انسان قادر است امواج بین 20 هرتز تا 20000 هرتز را بشنود. هر موج (شنوایی یا فراصوت) یك آشفتگی مكانیكی در یك محیط گاز ، مایع و یا جامد است كه به بیرون از چشمه صوتی و با سرعتی یكنواخت و معین حركت می‌كند. در حركت یا گسیل موج مكانیكی، ماده منتقل نمی‌شود. اگر ارتعاش ذرات در جهت عمود بر انتشار صوت باشد، موج عرضی است كه بیشتر در جامدات رخ می‌دهد و در صورتی كه ارتعاش در راستای انتشار امواج باشد، موج طولی است. انتشار در بافت های بدن به صورت امواج طولی است. از این رو در پزشكی با اینگونه امواج سر و كار داریم.

روش های تولید امواج فراصوت
- روش پیزو الكتریسیته

تاثیر متقابل فشار مكانیكی و نیروی الكتریكی را در یك محیط ، اثر پیزو الكتریسیته می‌گویند. بطور مثال بلورهایی وجود دارند كه در اثر فشار مكانیكی ، نیروی الكتریكی تولید می‌كنند و برعكس ایجاد اختلاف پتانسیل در دو سوی همین بلور و در همین راستا باعث فشردگی و انبساط آنها می‌شود كه ادامه دادن به این فشردگی و انبساط باعث نوسان و تولید امواج می‌شود. مواد (بلورهای) دارای این ویژگی را مواد پیزو الكتریك می‌گویند. اثر پیزو الكتریسیته فقط در بلورهایی كه دارای تقارن مركزی نیستند، وجود دارد. بلور كوارتز از این دسته مواد است و اولین ماده‌ای بود كه برای ایجاد امواج فراصوت از آن استفاده می‌شد كه اكنون هم استفاده می‌شود. اگر چه مواد متبلور طبیعی كه دارای خاصیت پیزو الكتریسیته باشند، فراوان هستند ولی در كاربرد امواج فراصوت در پزشكی از كریستال هایی استفاده می‌شود كه سرامیكی بوده و بطور مصنوعی تهیه می‌شوند. از نمونه این نوع كریستال ها، مخلوطی از زیركونیت و تیتانیت سرب (Lead Zirconat & Lead Titanat) است كه به شدت دارای خاصیت پیزوالكتریسیته می‌باشند. به این مواد كه واسطه‌ای برای تبدیل انرژی الكتریكی به انرژی مكانیكی و بالعكس هستند، مبدل یا تراسدیوسر (Transuscer) می‌گویند. یك ترانسدیوسر اولتراسونیك بكار می‌رود كه علامت الكتریكی را به انرژی فراصوت تبدیل كند كه به داخل بافت بدن نفوذ و انرژی فراصوت انعكاس یافته را به علامت الكتریكی تبدیل كند.
- روش مگنتو استریكسیون
این خاصیت در مواد فرومغناطیس (مواد دارای دو قطبی‌های مغناطیسی كوچك بطور خود به خود با دو قطبی‌های مجاور خود همخط شوند) تحت تاثیر میدان مغناطیسی بوجود می‌آید. مواد مزبور در این میدان ها تغییر طول می‌دهند و بسته به فركانس (شمارش زنشهای كامل موج در یك ثانیه) جریان متناوب به نوسان درمی‌آیند و می‌توانند امواج فراصوت تولید كنند. این مواد در پزشكی كاربرد ندارند و شدت امواج تولید شده به این روش كم است و بیشتر كاربرد آزمایشگاهی دارد.
كاربرد امواج فراصوت
1. كاربرد تشخیصی (سونوگرافی)
2. بیماریهای زنان و زایمان (Gynocology) مانند بررسی قلب جنین، اندازه ‌گیری قطر سر (سن جنین)، بررسی جایگاه اتصال جفت و محل ناف، تومورهای پستان.
3. بیماریهای مغز و اعصاب (Neurology) مانند بررسی تومور مغزی، خونریزی مغزی به صورت اكوگرام مغزی یا اكوانسفالوگرافی.
4. بیماریهای چشم (Ophthalmalogy) مانند تشخیص اجسام خارجی در درون چشم، تومور عصبی، خونریزی شبكیه، اندازه ‌گیری قطر چشم، فاصله عدسی از شبكیه.
5. بیماریهای كبدی (Hepatic) مانند بررسی كیست و آبسه‌ كبدی.
6. بیماری‌های قلبی (Cardiology) مانند بررسی اكوكاردیوگرافی.
7. دندانپزشكی مانند اندازه‌گیری ضخامت بافت نرم در حفره‌های دهانی.
8. این امواج به علت این كه مانند تشعشعات یونیزان عمل نمی‌كنند. بنابراین برای زنان و كودكان بی‌خطر می‌باشند.
9. كاربرد درمانی (سونوتراپی)
10. كاربرد گرمایی
با جذب امواج فراصوت بوسیله بدن بخشی از انرژی آن به گرما تبدیل می‌شود. گرمای موضعی حاصل از جذب امواج فراصوت بهبودی را تسریع می‌كند. قابلیت كشسانی كلاژن (پروتئینی ارتجاعی) را افزایش می‌دهد. كشش در scars (اسكار=جوشگاههای زخم) افزایش می‌دهد و باعث بهبود آنها می‌شود. اگر اسكار به بافتهای زیرین خود چسبیده باشد، باعث آزاد شدن آنها می‌شود. گرمای حاصل از امواج فراصوت با گرمای حاصل از گرمایش متفاوت است.
میكروماساژ مكانیكی
به هنگام فشردگی و انبساط محیط ، امواج طولی فراصوتی روی بافت اثر می‌گذارند و باعث جابجایی آب میان بافتی و در نتیجه باعث كاهش ورم (تجمع آب میان بافتی در اثر ضربه به یك محل) می‌شوند.
درمان آسیب تازه و ورم: آسیب تازه معمولا با ورم همراه است. فراصوت در بسیاری از موارد برای از بین بردن مواد دفعی در اثر ضربه و كاهش خطر چسبندگی بافتها بهم بكار می‌رود.
درمان ورم كهنه یا مزمن: فراصوت چسبندگی هایی كه میان ساختمان های مجاور ممكن است ایجاد شود را می‌شكند.

خطرات اولتراسوند
- سوختگی
اگر امواج پیوسته و در یك مكان بدون چرخش بكار روند، در بافت باعث سوختگی می‌شود و باید امواج حركت داده شوند.
- پارگی كروموزومی
استفاده دراز مدت از امواج اولتراسوند با شدت خیلی بالا پارگی در رشته دی ان ای (DNA) را نشان می‌دهد.
- ایجاد حفره یا كاویتاسیون
یكی از عوامل كاهش انرژی امواج اولتراسوند هنگام گذشتن از بافت های بدن ایجاد حفره یا كاویتاسیون می‌باشد. همه محلول ها شامل مقدار قابل ملاحظه‌ای حباب های گاز غیرقابل دیدن هستند و دامنه بزرگ نوسان های امواج اولتراسوند در داخل محلول ها می‌تواند بر روی بافت ها تغییرات بیولوژیكی ایجاد كند. (پارگی در دیواره سلول ها و از هم گسستن مولكولهای بزرگ)


تازه ترین مطالب
لینکدونی
ابزارک ها
  • کل بازدید:
  • بازدید امروز :
  • یازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل مطالب :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :


-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*- *---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*

.

*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---* *---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---* *---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---* *---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---* *---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---*---* PRchecker.info -----------

  • به کدام مطالب حوزه مهندسی و پزشکی بیشتر علاقمندید؟